Szybkie czytanie może ułatwić naukę?

Szybkie czytanie to umiejętność czytanie szybszego od przeciętnego. Przeciętny dorosły czytelnik potrafi przeczytać od 150 do 250 słów w ciągu jednej minuty. Osoby czytające dużo książek i artykułów często czytają z tempem powyżej 300-350 słów na minutę. O szybkim czytaniu można mówić, gdy czytelnik przekroczy granicę 400 słów na minutę. Rekordziści czytają po kilkadziesiąt tysięcy słów. Każdy, przy niewielkim wkładzie pracy, może poprawić swoje tempo czytania 2- lub 3-krotnie.
Czym szybkie czytanie odróżnia się od normalnego?

 

Czytający tekst często łapią się na tym, że niby śledzą oczyma litery, lecz ich myśli są skupione na czymś zupełnie innym. Dzieje się tak w wyniku kłopotów z koncentracją. Ich przyczyną jest niewystarczająca liczba bodźców docierających do mózgu, który zaczyna zajmować się kilkoma rzeczami na raz. Zwiększając tempo czytania, dostarcza się mu stymulacji optymalnej, co sprzyja koncentracji i paradoksalnie zwiększa rozumienie. W klasycznym czytaniu większość dorosłych osób jednym spojrzeniem obejmuje jeden wyraz, w szybkim wytrenowane oko potrafi objąć spojrzeniem pół linijki, a w skrajnych przypadkach i pół strony. Innym typowym problemem spowalniającym proces czytania jest gubienie się czytelnika na stronie oraz wielokrotne czytanie tych samych fragmentów. Podczas szkolenia techniki szybkiego czytania kładziony jest nacisk na zapobieganie regresji, czyli bezwiednym powrotem do tego, co już zostało przeczytane. By poprawić pracę oka, często stosowany jest wskaźnik, jakim czytający pokazuje sobie miejsce, na które ma patrzeć. Kolejnym ćwiczonym elementem jest redukcja „ wewnętrznego lektora ”, a więc głosu, który czytając słyszysz w swojej głowie podczas czytania. Aby nauczyć się szybkiego czytania, konieczne jest jego wyeliminowanie.

A co ze zrozumieniem?
U osoby rozpoczynającej naukę szybkiego czytania rozumienie czytanego tekstu w początkowej fazie spada. Najpierw należy ćwiczyć nowe nawyki, przyswoić nowy sposób patrzenia na teks. Gdy ćwiczący przebrnie przez ten etap, odkrywa, że jest w stanie rozumieć więcej, czytając zdecydowanie szybciej. Szybko czytając rozumieją i zapamiętują czytany teks w średnio 80%. Poziom zrozumienia przez ludzi czytających tradycyjną metodą waha się w granicach 40-60%.

Kontrowersje wokół szybkiego czytania
Wokół szybkiego czytania narosło sporo nieporozumień. Przez niektórych szybkie czytanie traktowane jest jako magia, szarlataneria. Jest to częściowo wynikiem nieporozumienia, na czym polega uczenie się szybkiego czytania, a z drugiej strony działań firm zajmujących się szkoleniem, które często łączą szybkie czytanie z filozofią Wschodu. Zapewne w wielu przypadkach jest to świadome działanie marketingowe mające na celu otoczenie całego szkolenia nimbem tajemniczości. Ponadto techniki relaksacyjne, które są niezbędne, by ćwiczyć koncentrację, podawane są w sposób mogący budzić skojarzenia z seansami wiedzy tajemnej. Zabiegi takie są całkowicie zbędne, by nauczyć się szybciej czytać, i mogą niepotrzebnie zniechęcić osoby, którym takie podejście zdecydowanie nie odpowiada. Często można spotkać się z przekonaniem, że osoba, która nauczy się szybko czytać, nie będzie potrafiła czytać wolno i delektować się słowem pisanym, literaturą piękną. Jest to przekonanie absolutnie nieprawdziwe. Szybkie czytanie to pewna umiejętność, z której można korzystać lub nie. Podobnie jak sprinter nadal może rozkoszować się spacerem.

Dla kogo jest szybkie czytanie?
Szybkie czytanie może być z powodzeniem trenowane i wdrażane zarówno przez osoby, które świetnie sobie radzą z czytaniem, pochłaniają książki w ogromnych ilościach i nigdy nie czuły potrzeby przyspieszenia swojego tempa czytania, jak i przez osoby, które czytaniem klasycznym sposobem sobie nie radzą. Ci pierwsi dzięki technice szybkiego czytania mogą przeczytać jeszcze więcej ukochanych powieści i więcej zapamiętać. Ci drudzy mogą zobaczyć, że czytanie nie musi byś „ bolesne ”. Ani w pierwszym, ani w drugim przypadku nie chodzi o bicie rekordów, tylko o takie opanowanie techniki, by czytanie sprawiało przyjemność i było wydajne zwłaszcza podczas nauki i studiowania, gdy pochłanianie dużych ilości tekstu jest koniecznością. Naukę szybkiego czytania można wprowadzić już dzieciom w szkole podstawowej, ale także osoba będącym na emeryturze. Dzieciom z problemami dyslektycznymi szybkie czytanie pozwala inaczej spojrzeć na tekst i porzucić szkolne (dla nich całkowicie nieskuteczne) przyzwyczajenia. Dla starszych osób może być świetnym treningiem dla oczu i mózgu, który pozwoli im dłużej pozostać w pełni sprawności umysłowych. Szybkiego czytania można się nauczyć niezależnie od wieku, wykształcenia i dotychczasowych doświadczeń. Spróbować każdy może. Jest jednak jeden haczyk. Wbrew niektórym reklamom skuteczne nauczenie się szybkiego czytania jest możliwe tylko przy wytrwałej pracy. Należy poświecić każdego dnia, co najmniej pół godziny na trening, by po około trzech miesiącach mieć trwałe rezultaty. Pierwsze wyniki widać już znacznie wcześniej, lecz ważne jest, aby nowa umiejętność została odpowiednio utrwalona.

Trening
Tak ja pływania można nauczyć się jedynie pływając, chodzenia – chodząc, tak czytania – czytając. Można samodzielnie poćwiczyć niektóre elementy, które są składowymi całościowego treningu.

Pamięć i spostrzeganie
Weź sześciościenne (klasyczne) kostki do gry. Na początek użyj trzech kostek. Rzuć je, spójrz na nie i następnie szybko zakryj dłońmi. Pomyśl, jakie kości widziałeś, dodaj oczka w pamięci i (najlepiej) zapisz wynik. Jeśli wynik jest poprawny, dołóż do puli jeszcze jedną kostkę i spróbuj ponownie. Jeśli zabawa z czterema kostkami także wyda ci się prosta, dołóż następną kostkę. Gdy znajdziesz swój „ próg bólu ”, czyli liczbę kości, przy której masz trudność z prawidłowym określeniem liczby oczek, ćwicz po kilka razy każdego dnia, aż będziesz w stanie dobrze odpowiadać. Wtedy dołóż następną kostkę. Jedna sesja rzucania kostkami to dziesięć prób.

Ćwiczenie oczu
Weź wskaźnik – może to być patyczek szaszłyka, ołówek, długopis lub palec. Chwyć za pierwszą z brzegu książkę i poćwicz swoje oczy. Wskaźnikiem uderzaj w początek i koniec każdej linijki na danej stronie. Nie próbuj wtedy nawet rozumieć tekstu. Sukcesem będzie, jeżeli uda ci się dostrzec pierwsze i ostatnie słowo. Z czasem będziesz w stanie dostrzec coraz większe partie tekstu. Jeżeli temu ćwiczeniu towarzyszyć będzie trening poszerzający pole widzenia, z czasem będziesz w stanie ujrzeć całą linijkę w zaledwie dwóch spojrzeniach.

Koncentracja
Rozejrzyj się po pomieszczeniu, w którym czytasz ten tekst. Poświęć 30 sekund na zapamiętanie jak największej liczby szczegółów. Następnie zamknij oczy i postaraj się sobie przypomnieć wszystko, co widziałeś. Nie otwieraj oczu, dopóki nie będziesz przekonany, że więcej nie jesteś sobie w stanie przypomnieć. Szkolenia szybkiego czytania organizowane są od wielu lat. W tym czasie wiele elementów wiedzy o ludzkim mózgu uległo radykalnym zmianom. Wiemy już, że komórki mózgowe tworzą się przez całe życie. Wiemy też, że ćwiczenie mózgu skutecznie przeciwdziała demencji. Wiele elementów dotyczących pamięci, zapisywania i wydobywania jest jeszcze niezbadanych i niewyjaśnionych, jednak z całą pewnością można stwierdzić, że ćwiczenia, jakie należy wykonywać, ucząc się szybko czytać, mogą tylko pomóc.